Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia
nieorganiczna
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOCHEMIA →

Antocyjany - zdrowe barwniki

Antocyjany to barwniki roślinne o kolorze czerwonym, niebieskim lub fioletowym. Należą one do szerszej grupy związków zwanej flawonoidami. Mają charakter glikozydów, czyli w ich skład wchodzą części cukrowe pochodzące najczęściej od glukozy, a rzadziej od: galaktozy, ksylozy, ramnozy i arabinozy.
Barwa antocyjanów zależy od pH środowiska, w jakim się one znajdują; w przypadku pH poniżej 7 (kwaśne) są one czerwone, a w pH obojętnym lub zasadowym (pH > 7) mają barwę niebieską lub fioletową. Jeśli jednak występują one w kompleksie z jonami glinu lub żelaza III, to mimo kwaśnego odczynu środowiska, również mają barwę niebieską (tak jest np. w kwiatach chabra bławatka).

Antocyjany występują szeroko w całym świecie roślinnym. Nie stwierdzono ich tylko u glonów i w rodzinach roślin goździkowatych, kaktusowatych i komosowatych (np. goździk, komosa, burak czerwony, szpinak). Rodziny te mają swoją, odrębną grupę barwników zwanych betaninami.

Antocyjany najczęściej występują w owocach, kwiatach i liściach.
W grupie antocyjanów wyróżniono 15 typów budowy części aglikonowych (tych po odjęciu części cukrowej), z których 6 spotykamy w naturze najczęściej. Są to: cyjanidyna (aronia, wiśnie, czerwona kapusta, żurawina), delfinidyna (winogrona, czarne jagody, czarny bez, żurawina), pelargonidyna (pelargonia, truskawka), peonidyna (czarny bez, peonia), malwidyna (winogrona, malwa), petunidyna (petunia). Najbogatszym surowcem antocyjanowym są owoce aronii, które obfitują w różne glikozydy cyjanidyny.

antocyjany

Antocyjany są związkami o niezwykle niskiej toksyczności. Nic dziwnego, skoro występują one w dużych stężeniach w wielu owocach, "przygotowywanych" przez rośliny specjalnie do zjedzenia przez zwierzę, w celu przeniesienia nasion. Jasne więc, że ewolucja selekcjonowała takie rośliny, które nie truły tych, od których zależał ich własny sukces ewolucyjny.
Ponadto, antocyjany wykazują szereg pozytywnych właściwości farmakologicznych. Obniżają kruchość naczyń włosowatych i polepszają jakość widzenia wzmagając ukrwienie oka i stymulując produkcję istotnej w procesie widzenia rodopsyny. Znane są przekazy o pilotach RAF z czasów II Wojny Światowej, którzy jedli przez lotami o zmierzchu dżem z czarnych jagód i dzięki temu ich wzrok był wyraźnie lepszy.

Wyraźne jest również działanie przeciwzapalne i przeciwutleniające antocyjanów. To właśnie antocyjanom czerwonego wina przypisuje się (obok resweratrolu) niską zapadalność na zawał wśród Francuzów (Francuzi spożywają dużo czerwonego wina). Barwniki te zmniejszają utlenianie LDL, a to właśnie utleniony LDL wchodzi w skład zgubnych blaszek miażdżycowych.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

KLIKNIĘCIE REKLAMY WSPIERA ROZWÓJ EDUKACJI PRZYRODNICZEJ W POLSCE
Zielona wyspa   Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2014 by Maciej Panczykowski