Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Grupy krwi

Prawdopodobne jest znalezienie na tej stronie reklamy firmy zajmującej się ustalaniem ojcostwa.

Grupa krwi determinowana jest przez charakterystyczny zestaw zakodowanych genetycznie antygenów, znajdujących się na krwinkach czerwonych (erytrocytach). Antygeny te mogą być białkami, policukrami, glikoproteinami lub glikolipidami.
Wyróżniamy aż 29 odrębnych układów grup krwi, z których najważniejsze są cztery poniższe:
  • system AB0 (możliwe grupy krwi: 0, A, B, AB)
  • system Rh (możliwe grupy krwi: Rh+ i Rh-)
  • system MN (możliwe grupy krwi: M, N, MN)
  • system Kella (możliwe grupy krwi: K+ i K-)
Powszechnie znane i najważniejsze układy to: AB0 i Rh. W Polsce najbardziej popularnymi grupami krwi systemu AB0 są: A (38,5% ludzi) i 0 (33,4% ludzi).
W systemie Rh grupa Rh+ cechuje 82% Polaków, podczas gdy grupa Rh- tylko dopełniające 18%.
Nietrudno więc wywnioskować, że w naszym kraju najczęściej występują ludzie z krwią: A Rh+ oraz 0 Rh+.

Grupa krwi 0 oznacza brak antygenów A i B na erytrocytach, grupa A - to obecność antygenu A i brak antygenu B, grupa B - odwrotnie, a AB - obecność obydwu antygenów.
Jako, że zdrowy organizm nigdy nie produkuje przeciwciał przeciw własnym antygenom, to u ludzi z grupą AB nie ma przeciwciał ani przeciw A, ani przeciw B. Mogą oni zatem dostawać krew od wszystkich 4 typów dawców (krew 0, A, B, AB). Mówimy, że grupa AB cechuje uniwersalnych biorców.
Ludzie z grupą 0 mają przeciwciała zarówno przeciw A jak i B, więc mogą oni dostać krew jedynie od grupy 0, bo grupy A, B i AB spowodowałyby u nich atak na obce antygeny. Z drugiej strony, mogą oni oddawać krew wszystkim, bo ich erytrocyty wolne są od antygenów A i B, które mogłyby w przeciwnym razie wywołać zgubną odpowiedź immunologiczną. Mówimy, że grupa 0 cechuje uniwersalnych dawców.
Spójrzmy na poniższą tabelę:

grupy krwi

U ludzi z grupą krwi Rh- bardzo rzadko występują przeciwciała przeciwko antygenowi Rh+, więc układ Rh ma przy transfuzjach daleko mniejsze znaczenie.
Jego waga jest znacznie większa w szczególnym przypadku ciąży kobiety z grupą Rh-. Jeśli dziecko dziedziczy grupę Rh+ po ojcu, to krew takiego noworodka, przedostająca się do krwiobiegu matki podczas porodu, indukuje w nim produkcję przeciwciał anty-Rh+.
Jeśli kobieta ta ma drugie dziecko z grupą Rh+, to jej przeciwciała przenikają przez łożysko i powodują u płodu ciężką niedokrwistość, zaburzenia rozwojowe, a nawet obumarcie. Jest to tzw. konflikt serologiczny.

Grupa krwi nie jest charakterystyczna dla pojedynczego człowieka, tak jak np. odcisk palca. Jednak jest ona dziedziczona i wiadomo jakie są możliwe grupy krwi u dziecka, gdy znamy te u matki i ojca. Wykluczenie ojcostwa możliwe jest wtedy, gdy dziecko ma grupę, która nie może wyniknąć z krzyżówki matki i domniemanego ojca. W poniższej tabeli, w żółtych komórkach, przedstawione są grupy krwi, jakie może mieć dziecko z danej krzyżówki:

W niektórych przypadkach zdarza się, że osoba ma geny antygenu A i/lub B, ale z powodu braku innego enzymu, antygenów tych brak na krwinkach czerwonych (jak u grupy krwi 0). Jest to tzw. fenotyp Bombay.
Należy jednak pamiętać, że potwierdzenie ojcostwa mogą dać tylko szczegółowe badania sekwencji satelitarnego DNA.

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski