Nauki przyrodnicze
MENU
STRONA GŁÓWNA
Przyroda polska
Zdjęcia natury
Fizyka teoretyczna
Biologia teoretyczna
Biochemia
Biologia molekularna
Ornitologia
Rośliny Polski
Botanika
Zoologia
Internetowe ZOO
Związki czynne roślin
Pierwiastki
chemiczne
Chemia nieorg.
Chemia organiczna
Ciekawostki
biologiczne
Ciekawostki
fizyczne
Ciekawostki
chemiczne
Ciekawe książki
Ciekawe strony www
Słownik

INFO
INFO O AUTORZE
KONTAKT

Do działu: BIOLOGIA MOLEKULARNA →

Otyłość

Otyłość jest wynikiem zaburzenia równowagi energetycznej organizmu, które wynika z przyjmowania przezeń składników pokarmowych o większej ilości kalorii, niż jest on w stanie spożytkować.
Otyłość jest obecnie uważana za chorobę. Objawia się ona nadmiernym przyrostem tkanki tłuszczowej, co ma odbicie w zbyt wysokiej masie ciała.
Powszechnie uznawaną miarą otyłości jest tzw. wskaźnik masy ciała BMI (ang. body mass index). Oblicza się go dzieląc masę ciała (w kilogramach) przez kwadrat wzrostu (w metrach):

BMI = Masa (kg) / [Wzrost (m)]2

Jeśli BMI danego człowieka ma wartość większą od 30, to jest on otyły. Wartości 18-25 wyznaczają normę, a wartości 25-30 oznaczają nadwagę.
Przykładowo: człowiek o wzroście 180 cm i masie ciała 95 kg ma BMI równy 29,32. Jest to więc osoba z dużą nadwagą.
Należy jednak pamiętać, że BMI jest wskaźnikiem miarodajnym tylko dla osób o przeciętnym umięśnieniu i masie kostnej. To znaczy, że BMI kulturysty będzie zawsze za wysoki, mimo, że nie jest on otyły.

Otyłości nie należy bagatelizować. Jest ona groźna, gdyż może ciągnąć za sobą konsekwencje w postaci innych chorób lub problemów zdrowotnych. Są to: choroba wieńcowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca typu drugiego, zespół bezdechu sennego, zaburzenia miesiączkowania, nadciśnienie oraz podwyższony poziom cholesterolu i tłuszczów we krwi.
Stwierdzono również większą zapadalność ludzi otyłych na nowotwory piersi, macicy, jelita grubego i prostaty.

Otyłość nie ma jednej przyczyny. Mogą ją wywoływać różne czynniki, które możemy podzielić na:
  • Genetyczne - na pewno Czytelnik zastanawiał się jak to jest, że jedni ludzie mogą jeść co zechcą i zawsze są szczupli, a inni z taką samą ilością pokarmu muszą "uważać". Różnice mają wtedy podłoże genetyczne. Wtedy za rozwój otyłości odpowiada konkretna mutacja lub mutacje, czasem w połączeniu z nadmiarem przyjmowanego pokarmu (wtedy mówimy o genetycznej podatności).
    Na przykład: mutacja może dotyczyć genu hormonu - leptyny i znieść jego działanie. Hormon ten produkowany jest przez tkankę tłuszczową i jego poziom jest normalnie sygnałem dla mózgu, informującym go o zasobności składników odżywczych w organizmie. Mózg pod wpływem wysokiego poziomu leptyny ma mniejsze odczucie głodu. Mutacja może też dotyczyć receptora leptyny i wtedy, mimo, że tkanka tłuszczowa informuje o obfitości pokarmu, mózg nie potrafi owego sygnału odebrać.
  • Medyczne - gdy otyłość jest efektem ubocznym innego zespołu chorobowego, np.: niedoczynności tarczycy, niedoboru hormonu wzrostu, bulimii czy nawet choroby psychicznej.
  • Farmakologiczne - otyłość może towarzyszyć zażywaniu pewnych typów leków przeciwdepresyjnych, przeciwlękowych, psychotropowych lub przeciwpadaczkowych.
  • Zewnętrzne - siedzący tryb życia oraz spożywanie dużych ilości fast-foodów i wysoko słodzonych napojów (wskutek niedostatecznej edukacji), spowodowało w bogatych, cywilizowanych krajach prawdziwy wysyp ludzi otyłych.
    Otyłość może również wystąpić jako skutek rzucenia palenia, bo nikotyna papierosów hamuje apetyt.
    Najnowsze badania wskazują też, że ogromny wpływ na rozwój otyłości mają osoby bliskie (rodzeństwo, małżonkowie, przyjaciele), jeśli one też są otyłe. Mechanizmem jest swoiste przyzwolenie i akceptacja w takim gronie.
  • Psychologiczne - patologiczny wzrost masy ciała może towarzyszyć przeciągającemu się stresowi lub depresji. Jest tak dlatego, że ludzie mają w takiej sytuacji tendencje do szukania drobnych przyjemności, np. w postaci dodatkowych posiłków lub łakoci.
W ostatnich czasach, w bogatych krajach Zachodu, obserwuje się swoistą epidemię otyłości. Prognozuje się, że wkrótce otyli będą stanowić 20% społeczeństwa USA i 17% Brytyjczyków.
Przyczyny tego zjawiska tkwią w obfitości i nie zawsze wysokiej jakości dostępnego pokarmu, siedzącym trybie życia, szybkim tempie życia i związanym z nim stresie.
Nie ma cudownego leku na otyłość, ale największe sukcesy w walce z tą chorobą osiągnąć można poprzez ograniczenie ilości spożywanego pokarmu i aktywność fizyczną (ćwiczenia, uprawianie sportów).

MACIEJ PANCZYKOWSKI

 Autor wortalu: Maciej Panczykowski, Copyright © 2003-2018 by Maciej Panczykowski